Datum: 30-07-2024    Schrijven in Portugal, blog 16

Elk boek begint met een idee. Zonder een idee, een plot, een bepaald conflict dat je wilt uitwerken, is er geen basis voor een boek. Gaandeweg het proces kan dat idee een eigen leven gaan leiden en kan een verhaal ineens een andere kant opgaan dan ik eigenlijk van plan was. Ik ben geen schrijver die aan het begin van het boek een uitgewerkt schema klaar heeft liggen met van elk hoofdstuk de inhoud en het exacte einde. Totaal niet. Meer dan een globaal idee van wat ik ga doen, is er niet en dat maakt het juist voor mezelf ook leuk en spannend. Als ik van tevoren precies weet hoe het gaat aflopen, wat er allemaal gebeurt en hoe is de lol er - voor mij in elk geval - snel af. Ik vind het leuk om me tijdens het proces te laten leiden door mijn personages en de gebeurtenissen. Ik zie het als een soort film voor me en laat me soms letterlijk verrassen door mijn personages. Alsof ze met recht een eigen leven leiden en ik dat alleen maar hoef te volgen. 

Voor Herstelwerk in Portugal vormde een bezoek aan Coimbra en meer in het bijzonder aan een fadoconcert daar de bron. Het plan was dan ook om het verhaal in Coimbra te situeren. Omdat we daar twee nachten hebben doorgebracht, een hoop hebben bekeken, sfeer hebben geproefd en hebben rondgeneusd was de basis aanwezig. Toen ik echter het boek aan het schrijven was - in de Algarve - werd ik door een vriendin daar  meegenomen naar een kattenopvang net buiten Quelfes. Zij werkte daar op dat moment twee middagen in de week als vrijwilliger en gezien mijn eigen liefde voor katten en het feit dat ik in Nederland ook af en toe tijdelijk een asielkat in huis heb om deze te socialiseren zodat zo'n dier gemakkelijker geplaatst kan worden, trok me dat aan. En dan gebeurt het dus. Ineens zit mijn hoofdpersoon niet meer in Coimbra, maar in de Algarve en is ze verbonden aan de kattenopvang. 
Coimbra wordt dan 'iets uit haar verleden'. De Algarve is haar toevluchtsoord, de katten haar gezelschap. En ineens slaat het verhaal een andere richting in dan ik vooraf had bedacht. Coimbra wordt het decor van een verkrachting die ze bovendien ook nog moet bekopen met een lelijk litteken op haar wang waardoor ze nog meer teruggetrokken en schuw wordt dan ze al was. In de Algarve slaagt ze erin min of meer een leven voor zichzelf op te bouwen, maar voornamelijk met haar katten als gezelschap. Geen mensen. Geen vertrouwen. Mijn eigen liefde voor katten hevel ik over naar haar, maar dan natuurlijk met een schep er bovenop. Extremen, obsessies, trauma's. In boeken is het altijd goed als bepaalde zaken extra worden aangezet. Er moet een duidelijk conflict zijn, met anderen of met zichzelf, wat opgelost moet worden maar wat eerst nog voor problemen met anderen zorgt. Dan ontstaat er spanning. Zonder conflict en spanning kabbelt een verhaal voort, maar gebeurt er niet veel. 
In Herstelwerk in Portugal krijgt Lydia een nieuwe buurman. Hoewel nieuw? Ze kent hem maar al te goed. Uit Coimbra. Alle oude angsten en weggestopte emoties komen weer boven en moeten verwerkt worden. Ondertussen spelen er natuurlijk ook allemaal andere zaken die schreeuwen om aandacht. Dat ze ooit door haar vader als baby al is meegenomen en zonder eigen moeder is opgegroeid is een gegeven dat pas in de loop van het verhaal is ontstaan omdat ik haar een achtergrond wilde geven. Er een echt mens van wilde maken. Wilde uitleggen waarom ze bepaalde dingen had gedaan. Wij zijn als mensen een soort boetseerklei. We geven onszelf vorm, worden gekneed door de omstandigheden, situaties, dingen die ons overkomen en die we zelf doen. Daarmee moeten we leren omgaan en een bestaan vormen. Hoe meer 'lastige' situaties hoe meer obstakels die we moeten overwinnen en dat vind ik interessant en dan vormt zich een boek. Het klinkt misschien simpel, maar in mijn hoofd werkt het zo. En juist al die obstakels, gebeurtenissen uit het verleden, 'spoken', trauma's, die komen gedurende het schrijfproces. Als ik mijn personages beter leer kennen, er dieper in duik. Ze worden letterlijk steeds tastbaarder en meer compleet, met fouten, gebreken en onzekerheden. Wel streef ik altijd naar een goed en positief einde, maar het moet niet zoetsappig worden. Het moet af en toe schuren, even struikelen en weer opstaan en dan hoop ik alleen maar dat het jullie als lezer blijft boeien. 

----------
 
    << Terug >>